Cumhuriyet Anayasacılığının Doğuşu (1921 ve 1924 Anayasaları Açısından Karşılaştırmalı Bir İnceleme)

Çelik’e göre Anayasa’nın yerel yönetimlere ilişkin yaklaşımı yerel yönetimlere dayalı…

“Halk kendisinin intihap usulünü ve saire fevaidini, mazarratını bilfiil tecrübe eder ve ameli tecrübeler her dersin fevkinde bir kıymeti hâizdir. Binaenaleyh efendiler, encümeniniz vilâyetlerin meclisleri tarafından bir heyet-i icrâiye intihap edilmesini ve o heyet-i icrâiyenin reisi tarafından bilfiil valilik vazifesinin ifa edilmesini münasip görmüştür. Ancak şu da vardır ki, vilâyetler kendi başına bir devlet değildir; Amerika Hükümeti müttehidesi gibi değildir. Her vilâyetin hâiz olduğu muhtariyet, mahalli işlere münhasırdır. O işler ki, yalnız o vilâyeti alâkadar eder, o işler o vilâyetin işleridir. Binaenaleyh jandarma gibi umumi asayişe taalluk eden, mesela şimendifer inşası gibi birden ziyade vilâyeti alâkadar eden; vergiler, tekâlif-i umumiye gibi yine devletin bünye-i umumiyesine taalluk eden; askerlik gibi yine devletin esasat-ı teşekkülünü mübeyyin olan esaslı, mühim işler merkeze alınmıştır. Bunlar merkezden gönderilen vali vasıtasıyla idare edilir.”(822)…