2. İlişkili taraf ve ilişkili taraf işlemleri, terminolojik olarak hukuk sistemlerine nispeten yeni girmesine karşın esasen bu kişi ve işlemler şirketlerin ortaya çıkmasından beri vardır. Bu sebeple hukuk sistemlerinde, doğrudan ilişkili taraf işlemleri kavramı altında olmasa da şirketin üzerinde belirli etkisi olan kişilerin yapacağı işlemlere ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. Bunlardan en yaygın olarak karşımıza çıkanı yöneticilere yönelik getirilen düzenlemelerdir. Türk hukukunda da ilişkili taraf ve ilişkili taraf işlemleri, doğrudan ya da dolaylı olarak birçok yasal düzenlemede ele alınmaktadır. Ancak her yasal düzenleme, ilişkili taraf kavramını – bu
3. Diğer taraftan özel hüküm olmayan hallerde tüm anonim şirketler için TTK,…
4. İlişkili taraf işlemi, genel olarak şirket ile şirketin karar alma sürecinde ve yönetiminde belirli etkiye sahip kişiler arasında yapılan işlem-
5. Türk hukukunda “ilişkili taraf işlemi” kavramı ilk olarak muhasebe standartlarında yer bulmuş, ardından onu sermaye piyasası mevzuatındaki diğer düzenlemeler izlemiştir. İlişkili taraf işlemlerine ilişkin esaslı bir düzenleme 6362 Sermaye Piyasası Kanunu ile olmuştur. Kanun’un “Kurumsal Yönetim” başlıklı 17. maddesinin üçüncü fıkrasında etraflıca düzenlenmiştir. Yine bu maddeye dayanılarak çıkarılan KYT’nin 9. ve 10. maddelerinde de ilişkili taraf işlemleri ile ilgili düzenlemelere yer verilmiştir. KYT’de, getirilen bu düzenlemelerin payları borsada işlem gören şirketler yönünden uygulanması zorunlu tutulmuş diğer şirketler için herhangi bir zorunluluk öngörülmemiştir. Bu nedenle ilişkili taraf işlemlerine ilişkin koruma mekanizmaları oldukça dar bir şirket çevresini kapsamaktadır. Ancak belirtelim şirketleri farklı ya da olumsuz olarak
6. Sermaye Piyasası Kanunu m. 17/3’te öngörülen prosedürün halka açık şirketler…
7. Sermaye Piyasası Kanunu m. 17/3’te, prosedüre tabi ilişkili taraf işlemlerinin…
8. Prosedürün uygulanacağı ilişkili taraf işlemleri, Kurumsal Yönetim Tebliği’nde iki farklı eşiğe göre sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmaya göre işlemler, % 5 ve % 10’u aşan işlemler şeklinde ayrıma tabi tutulmuştur. Bu ayrıma göre uygulanacak prosedür de farklılık göstermektedir. Ancak her halde ilişkili taraf işlemlerine ilişkin prosedürün uygulanması için işlemin % 5’lik eşik değeri aşması gerekmektedir. 9. Şirketlerin ve bağlı şirketlerinin ilişkili taraflarla gerçekleştirecekleri…
10. Şirketlerin ve bağlı şirketlerinin ilişkili taraflarla gerçekleştirecekleri işlemin % 10’u aşacağının öngörülmesi durumunda, işleme ilişkin değerleme yaptırılmasına ek olarak işlemin esaslarının belirlendiği YK kararında bağımsız üyelerin çoğunluğu tarafından onaylanması şartı getirilmiştir. İlişkili taraf işlemine ilişkin alınacak YK kararının uygulanabilmesi için genel nisaba ek olarak karara bağımsız YK üyelerinin çoğunluğunun olumlu oy vermiş olması aranmıştır. Dolayısıyla YK kararının geçerli olması için tamamlayıcı unsur olarak bağımsız YK üyelerinin onayı gerekmektedir. İlişkili taraf sayılan üyelerin yönetim kurulu kararı alınırken oy kullanmalarını yasaklayan bir düzenlemeye SerPK m. 17/3’te yer verilmemiştir. KYT m. 9’da ise ilişkili taraf işleminin esasına ilişkin alınacak YK kararlarında ilişkili taraf sayılan üyelerin oy kullanması açıkça yasaklanmıştır. Bu yasak, hem bağımsız yönetim kurulu üyelerini hem de diğer YK üyelerini kapsamaktadır. İşleme ilişkin alınacak YK kararını, bağımsız YK üyelerinin çoğunluğu onaylamış ise işleme ilişkin onay safhası tamamlanmış olur. Bu halde ayrıca genel kurulun iznine ihtiyaç bulunmamaktadır. İşleme ilişkin onay alındığı için bu aynı zamanda ilişkili taraf işlemlerine ilişkin prosedürün de tamamlanması anlamına gelir. Yönetim kurulunca usulüne uygun olarak işlemin yapılmasına karar verildiği için buna ilişkin KYT m. 9/6 gereğince KAP’ta duyuru yapılmalıdır. 11. Bağımsız YK üyelerinin çoğunluğunun işlemi onaylamaması halinde, SerPK…
12. İşlemin onaylanmadığı hususunun KAP’ta duyurulmasının ardından işlemin genel kurulun onayına sunulması gerekir. İşlemin gerçekleştirilebilmesi için son aşama olarak genel kurulun onayına ihtiyaç bulunmaktadır. SerPK m. 17/3’te karar nisabı “oy hakkı bulunanların basit çoğunluğu”…
13. İlişkili taraf işlemlerine ilişkin prosedür, şirketin bağlı şirketleri…
14. SerPK m. 17/3’te ilişkili taraf işleminin yapılmasına karar verilmesi halinde kamuya duyurulmasına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Ancak KYT m. 9’da ilişkili taraf işlemlerinin gerçekleştirilmesine karar verilmesi halinde, bunun kamuyu aydınlatma düzenlemeleri çerçevesin-
