Hukuk Muhakemeleri Kanunu Çerçevesinde Ticari Defterlerle İspat

Ticari Defterlerin Delil Niteliği Bakımından: Bir yargılamada, ticari defterlerin iki farklı delil kuvvetine sahip olabileceği ifade edilebilir. İlk olarak, HMK m.222 hükmünde yer alan özel delil niteliği dışında, başka bir deyişle genel hükümler çerçevesinde değerlendirilmeleri hâlinde, ticari defterlere özel bir delil kuvveti tanınmadığı görülmektedir. Bu durumda, ticari defterlerin yargılamada takdiri delil olarak kabul edileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Ancak bununla birlikte, kanun koyucunun ticari defterlere HMK m.222 kapsamında özel bir delil kuvveti tanıdığı görülmektedir. Özellikle, ispat hukukuna hâkim olan, bir kimsenin kendi düzenlediği belgenin kendi lehine delil teşkil edemeyeceğine ilişkin genel kuralın aksine, ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılabilmesine imkân tanıyan istisnai bir düzenlemeye yer verilmiştir. Diğer bir

HMK m.222 gereğince ticari defterlerin lehe delil olarak ispat gücü: Öğreti ve yargı içtihatlarında baskın olan görüşe göre, ticari defterler sahibi lehine kesin delil niteliğindedir. Ancak kanaatimizce ticari defterler, doğrudan kesin delil olmayıp, kesin delil gücüne sahip belgeler olarak değerlendirilmelidir. Zira HMK sistematiğinde kesin deliller sınırlı olarak sayılmış; senet, yemin ve kesin hüküm dışındaki delillere bu nitelik açıkça tanınmamıştır. Nitekim eTTK’da olduğu gibi, HMK’da ne madde başlığında ne de metninde ticari defterlerin “kesin delil” olduğuna dair açık bir hükme yer verilmemiştir. Ticari…