Resmi Gazete Dışındaki Kaynak
No.:
SERİ NO: 2025/1
Kurum:
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Kabul Tarihi:
17.03.2025
Yürürlüğe Giriş Tarihi:
17.03.2025
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır. Konsolide metin çalışmaları ilgili kaynak güncellendikçe sağlanabilmektedir.
T.C.
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı
Sayı : E-43923039-010.06[10]-24571 17.03.2025
Konu : 2025/1 seri no.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu İç Genelgesi
DAĞITIM YERLERİNE
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU İÇ GENELGESİ
SERİ NO: 2025/1
Başkanlığımıza intikal eden olaylardan, vefat eden bir şahıstan (kök muris) intikal eden malların mirasçıları (kök mirasçı) tarafından süresinde beyan edilmemesi ve bu mirasçıların bir kısmının veya tamamının vefat etmesi sonrasında, hayatta olan "kök mirasçılar" ile vefat eden "kök mirasçıların" mirasçıları veya "kök mirasçıların" hepsinin vefat etmiş olması durumunda bunların mirasçıları tarafından kök muris için (kök muristen kök mirasçılara intikal eden mallar için) süresinden sonra veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi durumunda, beyannameye imza atan "kök mirasçıların mirasçıları" adına usulsüzlük cezası kesilip kesilmeyeceği hususunda farklı uygulamaların olduğu anlaşılmış olup, uygulamada birliğin sağlanması açısından konuyla ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 5 inci maddesinde, veraset ve intikal vergisi mükellefinin veraset yoluyla veya ivazsız bir tarzda mal iktisap eden şahıs olduğu; 7 nci maddesinde, veraset yoluyla veya sair suretle ivazsız bir tarzda mal iktisap edenlerin iktisap ettikleri malları bir beyanname ile bildirmeye mecbur oldukları; 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, veraset yoluyla meydana gelen intikallerde, ölüm Türkiye'de meydana gelmiş ise mükelleflerin Türkiye'de bulunmaları halinde ölüm tarihini takip eden 4 ay içinde, mükelleflerin yabancı bir memlekette bulunmaları halinde ölüm tarihini takip eden 6 ay içinde, (b) bendinde ise ölüm yabancı bir memlekette meydana gelmiş ise mükelleflerin Türkiye'de bulunmaları halinde ölüm tarihini takip eden 6 ay içinde, mükelleflerin murisin bulunduğu memlekette oldukları takdirde ölüm tarihini takip eden 4 ay içinde, mükelleflerin murisin bulunduğu yerin dışında başka bir yabancı memlekette oldukları takdirde de ölüm tarihini takip eden 8 ay içinde veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verileceği hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 20 nci maddesine göre veraset ve intikal vergisi mükellefiyeti, beyanname verildiği takdirde, beyannamede gösterilen mallar için beyanname tarihinde, verilen beyannamede gösterilmeyen mallar ile beyanname verilmeyen hallerde intikal eden malların idarece tespit olunduğu tarihte, terekenin tahriri, defter tutma veya resmi tasfiye hallerinde ise mahkemece bu muamelelerin ikmal edildiği tarihte başlamaktadır.
Öte yandan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 580 nci maddesinde, "Mirasçı olabilmek için miras bırakanın ölümü anında mirasa ehil olarak sağ olmak şarttır.
Mirasın açıldığı anda sağ olan mirasçı sonradan ölürse, onun miras hakkı kendi mirasçılarına kalır." hükümleri yer almaktadır.
Bunun yanı sıra, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 12 nci maddesinde, ölüm halinde mükelleflerin
ödevlerinin, mirası reddetmemiş kanuni ve mansup mirasçılara geçeceği; 342 nci maddesinin birinci fıkrasında, veraset ve intikal vergisine ilişkin mükellefiyetlerde tahakkuk muamelesi yapılmak için beyanname verme süresinin sonundan başlayarak 15 gün bekleneceği, beyanname bu süre içinde verilirse vergi ziyaı olmamış sayılacağı, ikinci fıkrasında ise mükellefe tebliğ edilmek şartı ile yeniden 15 günlük bir mühlet verileceği, bu hususta da birinci fıkra hükmünün cari olacağı; 352 nci maddesinde, veraset ve intikal vergisi beyannamesinin 342 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen süre içinde verilmiş olmasının ikinci derece usulsüzlük, ikinci fıkrasında belirtilen süre içerisinde verilmiş olmasının birinci derece usulsüzlük olduğu; 372 nci maddesinde ise ölüm halinde vergi cezasının düşeceği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, veraset yoluyla veya sair suretle ivazsız olarak kendilerine mal intikal eden mükelleflerin (kök mirasçıların), kanunda öngörülen süreler geçtikten sonra beyanname vermeleri veya hiç beyanname vermemeleri halinde uygulanacak usulsüzlük cezalarına ilişkin olarak 2007/1 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu İç Genelgesinde açıklamalar yapılmıştır.
Bu çerçevede, kök muristen intikal eden malların 7338 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen süreler içerisinde kendi yasal mirasçıları olan "kök mirasçılar" tarafından veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmekte olup, söz konusu malların "kök mirasçılar" tarafından süresinde beyan edilmemiş olması durumunda kök murisler için verilecek veraset ve intikal vergisi beyannamelerinin, hayatta olan "kök mirasçılar" ve ölen "kök mirasçıların" mirasçıları tarafından verilmesi gerekmektedir. Bu beyannamelerde, esas mükellef, kök muristen önce vefat etmemiş olmaları kaydıyla "kök mirasçılar" olacağından, kök murise ait beyannamelerin "kök mirasçıların" vefatı nedeniyle bunların yerine mirasçıları tarafından imzalanması, "kök mirasçıların mirasçılarına" bu safhada mükellef vasfı kazandırmayacaktır.