Denetim Standartları ve İlkeleri

II. AMAÇ, KAPSAM, KISALTMA VE TANIMLAR

(1) Amaç

(a) Standartlarla Amaçlananlar

Görevlerin amacına uygun şekilde, verimli, etkin ve uygulama birliği içinde, etik ilkeler gözetilerek gerçekleştirilmesini temin etmek; görev sonuçlarının adil, hukukî ve güvenilir olmasını sağlamak; görevlerin kontrol ve görevlilerin performans bakımından değerlendirilmesine zemin hazırlamaktır.

(b) Görevlerin İcrasıyla Amaçlananlar

Sorunların çözümü ve hizmetlerin yürütülmesi konusunda idareye yardımcı olmak ve rehberlik etmek; görev alanındaki birimlerin görevlerini nasıl ve hangi ölçüde başardığını tespit ederek yönetimi bilgilendirmek; farklı kademelerde görev alan personelin performansını ortaya koymak; görev alanındaki birimlerde usulsüzlükleri ve yolsuzlukları önlemek, yapılan usulsüzlük ve yolsuzlukları ortaya çıkarmaktır.

(2) Kapsam

Standartlar; müfettiş ve müfettiş yardımcılarının nitelikleri, etik ilkeleri, rehberlik, denetim, inceleme ve soruşturma faaliyetleri ile raporlamada uyulması gereken usul ve süreçleri, denetimin planlanması, uygulanması ve raporlanmasına ilişkin hususları kapsar.

(3) Kısaltmalar

Bu metinde geçen;

Makam: Diyanet İşleri Başkanlığı Makamını,

Başkanlık: Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nı,

Başkan: Rehberlik ve Teftiş Başkanını,

Müfettiş: Diyanet İşleri Başkanlığı başmüfettiş, müfettiş ve müfettiş yardımcılarını,

Denetim: Her türlü teftiş, inceleme, araştırma ve soruşturma görevlerini,

Denetlenen: Denetime tâbi kamu görevlilerini,

Standartlar: Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının Görev Standartlarını,

İfade eder.

(4) Tanımlar

(a) Görev

Müfettişler tarafından ifa edilen rehberlik, teftiş, inceleme, soruşturma, danışmanlık ve diğer görevleri ifade eder.

(b) Teftiş

Diyanet İşleri Başkanlığının merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatında her türlü faaliyet, hizmet, iş ve işlemlerin mevzuata; harcamaların ve malî işlemlere ilişkin karar ve tasarrufların amaç ve politikalara, program ve stratejik planlara uygunluğunu; önceden belirlenen usul ve prensipler doğrultusunda yürütülen faaliyetlerin verimliliğini; organizasyon yapısını, çalışma standartlarını, iş akış prosedürlerini, insan kaynakları politikalarını ve uygulamalarını; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılıp kullanılmadığını; üretilen bilgilerin güvenilir ve doğru olup olmadığını, mal varlıklarının korunup korunmadığını; personeli eğitici, öğretici, usulsüzlükleri önleyici ve hataları düzeltici bir yöntemle denetleyerek sorunların çözümü ve hizmetlerin başarı ile yürütülmesi konusunda idareye yardımcı olmayı ve rehberliği amaç edinen, insan ve sistem odaklı bir faaliyettir. Teftiş, aşağıdaki denetim uygulamalarını kapsar.

(1) Hukuka Uygunluk Denetimi

Teftişe tabi birimin iş ve işlemlerinin ilgili mevzuata (hukuki statü kazandırılmış politika, plan ve programlar dâhil) uygunluğunun denetlenmesidir.

(2) Sistem Denetimi

Teftişe tabi birimin teşkilat yapısı, çalışma standartları, iş akış süreçleri, iç kontrol sistemleri, insan kaynakları politikaları ve elde ettiği sonuçlar gibi hususlar bakımından bir bütün olarak kuruluş amaçlarına uygun olup olmadığının değerlendirilmesidir.

(3) Malî Denetim

Teftiş edilen birimin mali sisteminin ve muhasebe kayıtlarının güvenilirliğinin, doğruluğunun ve muhasebe ilke ve standartlarına uygunluğunun belirlenmesi amacıyla yapılan sistematik bir denetimdir.

(4) Performans Denetimi

Teftiş edilen birimin önceden belirlenmiş yönetim politikaları ile idari usul ve prensipler doğrultusunda yürütülen faaliyetlerinin verimlilik, ekonomiklik ve etkililik yönünden denetimidir. a) Verimlilik: Birimin faaliyetlerinin yürütülmesinde asgari kaynak kullanımıyla faaliyet sonuçlarının azamiye çıkarılmasını, b) Ekonomiklik: Faaliyetlerin planlanmış sonuçlarına ulaşmak için kullanılan kaynakların maliyetinin kaliteden taviz verilmeksizin en aza indirilmesini, c) Etkililik: Faaliyetlerin planlanan ve gerçekleşen etkisi arasındaki ilişkiyi, hedefe ulaşma derecesini ve yerindeliğini ifade eder.

(5) Bilgi İşlem Sistemi Denetimi

Teftişe tabi birimin bilgi işlem sisteminin sürekliliğinin ve güvenilirliğinin değerlendirilmesidir.

(c) Soruşturma

Soruşturma; Diyanet İşleri Başkanlığı görevlileri hakkında ihbar veya şikâyete dayanan veya her hangi bir şekilde muttali olunan, kanunlara ve Başkanlık mevzuatına göre suç sayılan iddiaların disiplin soruşturmasıdır.