38418978-299[03-2023/229]-596056 Sayılı Özelge

- Aktifinizde yer alan ve şube olarak pazarlama, satış ve dağıtım faaliyetlerinin yürütüldüğü taşınmazın Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca kısmi bölünme yoluyla tam mükellefiyet esasına tabi yeni kurulacak bir anonim şirkete ayni sermaye olarak konulacağı ve devralan şirketin hisselerinin şirketiniz ortaklarına verileceği,

- Tek bir hizmet işletmesi bulunan şirketinizin hizmet işletmesini değil şube olarak faaliyette bulunulan taşınmazı kısmı bölünmeye konu edeceği

belirtilerek, söz konusu taşınmazın kısmi bölünmeye konu edilip edilemeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmuştur.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 7456 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle değişmeden önceki 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, "Kısmî bölünme: Tam mükellef bir sermaye şirketinin veya sermaye şirketi niteliğindeki bir yabancı kurumun Türkiye'deki iş yeri veya daimî temsilcisinin bilânçosunda yer alan taşınmazlar ile en az iki tam yıl süreyle elde tutulan iştirak hisseleri ya da sahip oldukları üretim veya hizmet işletmelerinin bir veya birkaçını kayıtlı değerleri üzerinden aynî sermaye olarak mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef bir sermaye şirketine devretmesi, bu Kanunun uygulanmasında kısmî bölünme hükmündedir. Ancak, üretim veya hizmet işletmelerinin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmî bölünmede devredilen varlıklara karşılık edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabileceği gibi doğrudan bu şirketin ortaklarına da verilebilir. Taşınmaz ve iştirak hisselerinin bu bent kapsamında devrinde, devralan şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, "Bu Kanunun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işlemlerden doğan kârlar hesaplanmaz ve vergilendirilmez. 19 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre gerçekleştirilen kısmî bölünme işlemlerinde, bölünen kurumun bölünme tarihine kadar tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarından bölünen kurumun varlıklarını devralan kurumlar, devraldıkları varlıkların emsal bedeli ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 7456 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinde değişiklik yapılarak taşınmazlar, mezkur madde uygulamasından çıkarılmış ve bu değişikliğin yürürlük tarihi 1/1/2024 olarak belirlenmiştir.

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "19.2.2.1.2. Üretim ve hizmet işletmelerine bağlı taşınmazların durumu" başlıklı bölümünde, "Üretim ve hizmet işletmeleri ile fiziki veya teknik bütünlük arz eden ve bu işletmelerden ayrılması mümkün olmayan binalar, arsa ve araziler de bu işletmelere dahil taşınmazlar olarak kabul edilecektir. Ancak, bir fabrika binasının içinde iki ayrı üretim işletmesi bulunması halinde üretim işletmelerinden birinin devri fabrika binasının da bölünüp devredilmesini gerektirmeyecektir.

Örneğin; sahip olduğu taşınmazda un ve yem imal eden bir şirketin, un imaline ilişkin üretim işletmesini mevcut veya yeni kurulacak bir sermaye şirketine ayni sermaye olarak koyması halinde, bu işletmeye bağlı aktif ve pasif kıymetlerin işletme bütünlüğü oluşturacak şekilde devredilmesi zorunlu olup un üretim işletmesinin bulunduğu taşınmazın, üretim işletmesi ile birlikte kısmi bölünmeye konu edilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır." açıklamalarına yer verilmiştir.

Aynı Tebliğin "19.2.2.1.3. Üretim ve Hizmet İşletmelerinin Belli Bir Kısmının Kısmi Bölünmeye Konu Edilmesi" başlıklı bölümünde, tek bir üretim veya hizmet işletmesi bulunan kurumun, taşınmazlarını ve iştirak hisselerini kısmi bölünmeye konu etmesinin mümkün olduğu, ancak işletmeyi ise kısmi bölünme kapsamında devretmesinin mümkün olmadığı; birbirinden ayrı varlık ifade eden ve birbirinden ayrı olarak bir ticari faaliyeti devam ettirebilecek nitelikte olan varlıklardan oluşan işletmelerin, bu varlıklarının kısmi bölünmeye konu edilebileceği belirtilmiştir.

Bu hüküm ve açıklamalara göre, şirketinize ait taşınmazın, herhangi bir şekilde şirketiniz bünyesinde hizmet işletmesiyle fiziki veya teknik bakımdan bir bütünlük arz etmemesi ve şirketinizin faaliyetlerini aksatmaması kaydıyla, …. tarihine kadar kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkündür.