79690095-140[4-2022-120-8]-31806 Sayılı Özelge

492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu; 59 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin iktisap edecekleri gayrimenkullerin vesair ayni hakların tescili, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinlerinin harçtan istisna olduğu; Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/20-a fıkrasında ise gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden (Cebri icra ve şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı nispi harç alınacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 123 üncü maddesinin birinci fıkrasında, özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişiler ile istisna edilen işlemlerden harç alınmayacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 5 inci maddesinde "OSB, müteşebbis heyetin veya genel kurulun vereceği karar üzerine yönetim kurulunun başvurusu üzerine Bakanlıkça verilen kamu yararı kararı ve sınırları belirlenmiş yetki çerçevesinde kamulaştırma işlemleri yaptırabilen bir özel hukuk tüzel kişiliğidir. OSB; kamulaştırma işlemlerini Valilik, İl Özel İdaresi, Belediye veya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına yaptırabilir.

OSB adına kamulaştırma yapacak idare, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca oluşturacağı kıymet takdir ve uzlaşma komisyonlarında OSB'den en az bir üyenin görevlendirilmesini ister. Tanınacak süre zarfında görevlendirme yapılmaması hâlinde, ilgili idare, komisyon üyelerinin tamamını kendi bünyesinden seçer. Arazinin mülkiyetinin edinilmesinde yapılan masraflar ile arazi bedeli ödeme yükümlülüğü OSB tüzel kişiliğine aittir." hükmüne yer verilmiştir.

 Aynı Kanunun 21 inci maddesinde, Organize Sanayi Bölgeleri tüzel kişiliğinin, bu Kanunun uygulaması ile ilgili işlemlerde her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 29 uncu maddesinde, "10 uncu madde uyarınca mahkeme heyetinin harcırahları, 15 inci madde uyarınca mahkemece oluşturulan bilirkişilerin ve keşifte dinlenilen muhtarın mahkemece takdir edilecek ücretleri ile, tapu harçları ve bu Kanunun gerektirdiği diğer giderler kamulaştırmayı yapan idarece ödenir." hükmüne yer verilmiştir.

Bu itibarla, sahibi bulunduğunuz … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … ada, …, …, … ve … parsellerde yer alan taşınmazlar ile ilgili olarak 2942 sayılı Kanunun 8 inci maddesi kapsamında uzlaşmaya varıldığı, anılan madde uyarınca satın alınan veya trampa edilen taşınmaz malların, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılacağı, ancak kamulaştırma işlemlerinin … OSB tarafından yapılmayıp, 4562 sayılı Kanunun 5 inci maddesi çerçevesinde … Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına yaptırıldığı ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda sayılan genel ve özel bütçeli idareler arasında yer almaması nedeniyle 492 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında harçtan muaf bulunmadığı hususları dikkate alındığında, söz konusu taşınmazların Organize Sanayi Bölgesi adına tescili işlemlerinde 4562 sayılı Kanunun 21 inci maddesi uyarınca … Organize Sanayi Bölgesinden harç aranılmaması, tarafınızdan ise 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/20-a fıkrası gereğince harç aranılması gerekmektedir.