97895701-140.04.01[2023/411]-958509 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden,

- Gaziosmanpaşa İlçe sınırları içerisinde bulunan Bağlarbaşı Mahallesinin (7B Bölgesi) 26/1/2013 tarih ve 28540 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/12/2012 tarihli ve 2012/4099 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 6306 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre riskli alan ilan edildiği,

- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, Bakanlar Kurulu Kararları ile Gaziosmanpaşa İlçesinde ilan edilen riskli alanlardaki yetkilerini Gaziosmanpaşa Belediyesine verdiği, mezkûr yetkilerin bir bölümünün Gaziosmanpaşa Belediye Meclisi kararlarına istinaden kentsel dönüşüm alanında hak sahipleri ile anlaşmalar imzalanması hususunda şirketinize devredildiği,

- Şirketinizin Gaziosmanpaşa Belediyesinden kendisine devredilen yetkilere istinaden söz konusu riskli alan sınırları içerisinde kentsel dönüşüm çalışmalarını yürütmeye başladığı, bu kapsamda şirketinizin hak sahipleri ile uzlaşma görüşmeleri yapmaya başladığı ve hak sahipleri ile "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat ve Koordinatörlük Sözleşmeleri" imzaladığı, kentsel dönüşüm uygulama çalışmalarının devam edebilmesi için hak sahipleri adına kayıtlı taşınmazların arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerine istinaden Belediyeye veya Maliye Hazinesine devredilmek üzere hak sahipleri ile ilgili idareler arasında aracı niteliğinde olan şirketinize temlik edildiği, söz konusu devir temlik işlemleri esnasında 6306 sayılı Kanunun 7 nci maddesi gereğince tapu harcından muafiyet uygulandığı,

- Gaziosmanpaşa Belediye Meclisinin 8/3/2018 tarih ve … no.lu kararı ile "... …AŞ'a verilen yetkiye istinaden yapılan tüm iş ve işlemlere başka bir idare veya gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri ile sözleşme imzalanıncaya kadar devam edilmesi suretiyle idare veya gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri ile sözleşme imza altına alındığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere ilgi (b), (e), ... Meclis Kararlarının "... 7A-7B Bölgesi ve 12C Bölgesi için" iptali ..." düzenlemesi gereğince şirketinize devredilen yetkilerin iptaline karar verildiği,

- Söz konusu alanı da kapsayacak şekilde 21/5/2019 tarihi itibarıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Gaziosmanpaşa Belediye Başkanlığı arasında işbirliği protokolü akdedildiği, kentsel dönüşüm uygulama çalışmalarının söz konusu protokol uyarınca işbu işbirliği protokolüne istinaden ilgili idareler tarafından devam ettirildiği,

- Gelinen süreçte, alandaki kentsel dönüşüm uygulama çalışmalarının tamamlanabilmesi için hak sahiplerine ait taşınmazların tümünün Gaziosmanpaşa Belediyesine devrinin talep edildiği

hususları belirtilerek, yetkili idarelerin (Gaziosmanpaşa Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) söz konusu alandaki kentsel dönüşüm uygulama çalışmalarına devam edebilmesi için İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, Bağlarbaşı mahallesi, … ada, … parsel - … ada, … parsel - … ada, … parsel sayılı taşınmazlardaki hak sahiplerine ait hisselerin tümünün talep üzerine Gaziosmanpaşa Belediye Başkanlığına devri sırasında 6306 sayılı Kanun kapsamında harç istisnası uygulanıp uygulanmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu; 63 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcının, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanacağı; Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/20-a fıkrasında, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında devir eden ve devir alan için ayrı ayrı nispi harç alınacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 123 üncü maddesinin birinci fıkrasında, özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde, bu Kanunun amacının; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasların belirlenmesi olduğu; 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, idarenin; belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeleri, bu sınırlar dışında il özel idarelerini, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini ve Bakanlık tarafından yetkilendirilmesi halinde büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyelerini ifade ettiği; (ç) bendinde, riskli alanın, zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan, Cumhurbaşkanınca (2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK ile yapılan değişiklik öncesinde, Bakanlık veya idare tarafından Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının görüşü de alınarak belirlenen ve Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca) kararlaştırılan alanı ifade ettiği, 6 ncı maddesinin on ikinci fıkrasında ise, Bakanlığın, bu Kanunda belirtilen iş ve işlemlere ilişkin olarak TOKİ'ye veya İdareye yetki devrine ve bu iş ve işlemlerden hangilerinin TOKİ veya İdare tarafından yapılacağını belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.