97895701-140[59-2013/21]-588 Sayılı Özelge

İlgide kayıtlı özelge talep formlarından, ... Eğitim Kültür Araştırma Yardımlaşma ve Sağlık Vakfı tarafından iktisadi işletme olarak kurulan Yüksek Öğretim Kurumunun 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu hükümlerine tabi vakıf üniversitesi olduğu belirtilerek, Yüksekokulun sahibi olduğu veya olacağı gayrimenkullerle ilgili olarak emlak vergisinden, bağışlanacak gayrimenkul veya diğer iktisadi değerlerle ilgili olarak veraset ve intikal vergisinden, satın alacağı ve bağışlanacak gayrimenkullerle ilgili olarak tapu harcından muaf olup olmadığı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

I- 492 sayılı Harçlar Kanunu Yönünden:

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanların tapu kadastro harçlarına tabi olduğu; (4) sayılı tarifenin "I-Tapu İşlemleri" başlıklı bölümünün 4 üncü fıkrasında, gayrimenkullerin ve mülkiyetten gayri ayni hakların bağışlanmasında, kanuni mirasçılar dışında intifa hakkından, kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat edilmesinde ve süreli intifa haklarında süre dolarak intifa hakkının sona ermesinde kayıtlı değer üzerinden harç alınacağı; 20/a fıkrasında ise, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden (Cebri icra ve şüyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı harç alınacağı hükme altına alınmıştır.

Aynı Kanunun "Harçtan Müstesna Tutulan İşlemler" başlıklı 59 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin iktisap edecekleri gayrimenkullerin vesair ayni hakların tescili, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinlerinin harçtan muaf tutulacağı hükme bağlanmış; 123 üncü maddesinin birinci fıkrasında da, "Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 56 ncı maddesinin (b) bendine göre, "Üniversiteler ve ileri teknoloji enstitüleri genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanırlar." hükmü; Ek-7 nci maddesinde de, "Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumları, bu Kanunun 56 ncı maddesinde yer alan mali kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen istifade ederler ve bunlar emlak vergisinden muaf tutulurlar." hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlere göre, genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetlerden ve istisnalardan yararlanacağı kanunla öngörülen üniversitelerin veya vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının 492 sayılı Kanunun 59/a maddesi gereğince gayrimenkul iktisabı sırasında alınması gereken tapu harcından müstesna tutulması gerekir.

Bu itibarla, ... Eğitim Kültür Araştırma Yardımlaşma ve Sağlık Vakfı tarafından 2547 sayılı Kanun hükümlerine göre kurulan ... Meslek Yüksekokulundan, gayrimenkullerin ivaz veya bağış yoluyla iktisabı nedeniyle gerçekleşecek tapu tescil işlemleri sırasında 2547 sayılı Kanunun ilgili hükümleri ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 59/a maddesi gereğince harç aranılmaması gerekmektedir.

II. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu Yönünden;

1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 4 üncü maddesi ile özel bütçeli idarelere (mazbut vakıflar dahil), il özel idarelerine, belediyelere, köy tüzel kişiliğine, kanunla kurulan üniversitelere ve Devlete ait binaların, kiraya verilmeme şartı aranmaksızın bina vergisinden; 14 üncü maddesi ile de özel bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliğine, kanunla kurulan üniversitelere ve Devlete ait arazinin, kiraya verilmeme şartı aranmaksızın arazi vergisinden daimi olarak muaf tutulmuştur.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 56 ncı maddesinin (b) fıkrasında; "Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri, genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanırlar."; Ek 7 nci maddesinde de, "Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumları, bu Kanunun 56 ncı maddesinde yer alan mali kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen istifade ederler ve bunlar emlak vergisinden muaf tutulurlar." hükümleri yer almaktadır.