E-62030549-120[88/2023]-898242 Sayılı Özelge

İlgi: 18/04/2023 tarihli ve 2438670 sayılı özege talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; … Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi olarak 2015 yılından 2021 yılına kadar gerçek usulde ticari kazanç mükellefi olduğunuz, 2022 takvim yılında ticari kazancınızın basit usulde tespit edildiği, 2023 takvim yılı itibarıyla tekrar gerçek usulde ticari kazanç mükellefi olduğunuz, 2018, 2019 ve 2020 takvim yıllarına ilişkin zararlarınızın 2023 yılına ait gelir vergisi ile birinci dönem gelir geçici vergi beyannamesinde ve müteakip yıllarda (beş yılık süreyi geçmemek kaydıyla) mahsup yoluyla indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmış olup, Başkanlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;

- 37 nci maddesinde, "Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır.

...

Ticari kazanç, Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve bu kanunda yazılı gerçek (Bilanço veya işletme hesabı esası) veya basit usullere göre tespit edilir.",

- 39 uncu maddesinde, "İşletme hesabı esasına göre ticari kazanç, bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat ile giderler arasındaki müspet farktır.

(Elde edilen hasılat, tahsil olunan paralarla tahakkuk eden alacakları; giderler ise, tediye olunan ve borçlanılan meblağları ifade eder.)

Emtia alım ve satımı ile uğraşanlarda ticari kazancın bulunması için hesap dönemi sonundaki emtia mevcudunun değeri hasılata, dönem başındaki emtia mevcudunun değeri ise giderlere ilave olunur.

Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulur.", 

- 88 inci maddesinde, "Gelirin toplanmasında gelir kaynaklarının bir kısmından hasıl olan zararlar (80 inci maddede yazılı diğer kazanç ve iratlardan doğanlar hariç) diğer kaynakların kazanç ve iratlarına mahsup edilir.

Bu mahsup neticesinde kapatılmayan zarar kısmı, müteakip yılların gelirinden indirilir. Arka arkaya beş yıl içinde mahsup edilmeyen zarar bakiyesi müteakip yıllara naklolunamaz.

Menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarında, gider fazlalığından doğanlar hariç, sermayede vukua gelen eksilmeler zarar addolunmaz."

hükümleri yer almaktadır.

Aynı Kanunun; "Basit Usulde Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 46 ncı maddesinde, 47 ve 48 inci maddelerde yazılı şartları topluca haiz olanların ticari kazançlarının basit usulde tespit olunacağı belirtilmiş, "Basit Usulün Hududu" başlıklı 51 inci maddesinde de basit usulden faydalanamayacak olanlar bentler halinde sayılmıştır.

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/A maddesi ile basit usule tabi mükelleflerin 193 sayılı Kanunun 46 ncı maddesine göre tespit edilen ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Basit usulde tespit olunan kazançlarda gelir vergisi istisnası ile ilgili ayrıntılı açıklamalara 320 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer verilmiş, mezkur Tebliğin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, basit usulde kazanç istisnasından yararlanacak olan mükelleflerin, istisna kapsamındaki bu kazançlar için yıllık beyanname vermeyecekleri ve diğer gelirleri dolayısıyla beyanname vermeleri halinde de bu kazançlarını beyannameye dahil etmeyecekleri düzenlemesine yer verilmiştir.

Başkanlığımızca hakkınızda yapılan GİBİntranet sicil kayıtları tetkiki neticesinde; 28/8/2015 tarihinden 31/12/2021 tarihine kadar gerçek usulde vergilendirilmekte iken 1/1/2022 tarihinden itibaren basit usule geçtiğiniz, basit usulde ticari kazanç mükellefiyetinizi ise 31/12/2022 tarihinde sonlandırdığınız ve 1/1/2023 tarihi itibarıyla tekrar gerçek usulde ticari kazanç mükellefi olarak vergilendirildiğiniz anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, ticari kazancınızın basit usulde tespit edildiği 2022 takvim yılına ilişkin istisna uygulaması kapsamında yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmemesi üzerine geçmiş yıl zararlarınızın indirim hakkının kalmaması nedeniyle, söz konusu geçmiş yıl zararlarınızın, tekrar gerçek usulde vergilendirilmeye başladığınız 2023 yılı geçici vergi vergi dönemleri ve takvim yılı dahil olmak üzere müteakip yıllar kazançlarınızdan indirilmesi mümkün değildir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.