KVK-5/2004-3/Tevkifat Uygulaması-1 Sayılı Sirküler

1- Giriş

Gelir Vergisi Kanununun tevkifatı düzenleyen 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının 7, 8, 9 ve 14 numaralı bentlerinde her nevi tahvil ve hazine bonosu faizleri, mevduat faizleri, kar ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kar payları ve repo gelirleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır. Bu maddeye göre yapılacak tevkifat esas itibariyle gelir vergisi mükellefleri tarafından elde edilen gelirleri kapsamakla birlikte, bu bentlerin aşağıda yer verilen parantez içi hükümleri uyarınca gelir vergisi mükellefi olmayan bazı kurum ve kuruluşların elde ettiği gelirler üzerinden de tevkifat yapılması gerekmektedir.(1)

"Kanunla kurulan dernek ve vakıflar ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil"

Gerçek kişiler dışında kalan kurum ve kuruluşlara yapılacak ödemelerden gerçekleştirilecek tevkifata ilişkin Bakanlığımız uygulamalarına yönelik açıklamalar bu sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.

2. Kurumlar Vergisi Mükellefleri

Kazançları kurumlar vergisine tabi olan sermaye şirketleri, kooperatifler, iktisadi kamu müesseseleri, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler ve iş ortaklıklarına yapılacak ödemeler üzerinden aşağıda belirtilen durumlar dışında tevkifat yapılacaktır.

2.1. Dar Mükellef Kurumlar

Kanuni ve iş merkezlerinden her ikisinin de Türkiye'de bulunmaması nedeniyle dar mükellef statüsünde vergiye tabi olan kurumlara yapılacak ödemeler üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında tevkifat yapılmayacaktır.

Bu kurumlara yapılacak ödemeler Kurumlar Vergisi Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca tevkifata tabi tutulmaktadır.

2.2. Kurumlar Vergisinden Muaf Olan Kurumlar

Kurumlar Vergisi Kanununun 7 nci maddesi ile diğer kanunlarda yer alan özel hükümler gereğince kurumlar vergisinden muaf olan kurumlara yapılacak ödemeler üzerinden tevkifat yapılmayacaktır.

Bu çerçevede, Kurumlar Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin 16 numaralı bendinde yer alan koşulları taşımaları nedeniyle kurumlar vergisinden muaf tutulan kooperatiflere yapılan ödemelerden de tevkifat yapılması söz konusu olmayacaktır.

3. Dernek ve Vakıflar

Dernek ve vakıflara yapılacak ödemeler üzerinden, aşağıda belirtilen durumlar dışında, gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.

Dernek ve vakıflara ait olan iktisadi işletmeler ile ilgili olarak ise sirkülerin kurumlar vergisi mükellefleri bölümünde yapılan açıklamalar geçerli olacaktır.(2)

Bir vakfa vergi muafiyeti tanınmış olması veya bir derneğin kamuya yararlı dernek statüsü almış olmasının tevkifat uygulamasına bir etkisi yoktur. Diğer bir ifadeyle, vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve kamuya yararlı derneklere yapılacak ödemeler üzerinden de tevkifat yapılacaktır.

3.1. Kanunla Kurulan Dernek ve Vakıflar

Kanunla kurulan dernek veya vakfa yapılan ödemelerden tevkifat yapılmayacaktır. Bu uygulama açısından kanunla kurulan dernek veya vakıftan anlaşılması gereken kendi özel kuruluş kanunu bulunan dernek ve vakıflardır.

Bakanlığımızca, belirtilen nitelikleri nedeniyle kendilerine yapılan ödemelerden tevkifat yapılmaması gerektiği yönünde görüş verilen kuruluşlar aşağıda belirtilmiştir.

Ø 3388 Sayılı Kanunla Kurulan Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı

Ø 3294 Sayılı Kanunla Kurulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları

Ø 2847 Sayılı Kanunla Kurulan Dernekler

- Türkiye Emekli Subaylar Derneği

- Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği

- Türkiye Harp Malülü Gazileri Şehit Dul ve Yetimleri Derneği

- Muharip Gaziler Derneği

3.2. Özel Kanunlarında Gelir Vergisine İlişkin İstisna veya Muafiyet Hükmü Bulunan Dernek ve Vakıflar

Özel kanunlarında gelir vergisine ilişkin istisna veya muafiyet hükmü bulunan dernek ve vakıflara yapılan ödemelerden tevkifat yapılmayacaktır.

Bakanlığımızca, özel kanunlarında gelir vergisine ilişkin istisna veya muafiyet hükmü bulunması sebebiyle kendilerine yapılan ödemelerden tevkifat yapılmaması gerektiği yönünde görüş verilen kuruluşlar aşağıda belirtilmiştir.

Ø 1606 Sayılı Bazı Dernek ve Kurumların Bazı Vergilerden, Bütün Harç ve Resimlerden Muaf Tutulmasına İlişkin Kanun

- Türkiye Kızılay Derneği