Orman Emvalinin İstihsaline Ait Yönetmelik

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

Bu yönetmeliğin amacı; 6831 sayılı Orman Kanununun 2896 sayılı Kanunla değiştirilen 27 nci maddesi ile 40 ncı maddesinde yer alan iş ve işlemlerin yapılmasına ait şekil ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Devlet Ormanlarından kesilecek veya herhangi bir sebeple devrilmiş veya kesilmiş ağaçlardan hangilerinin diplerinin ve hangi emval çeşidinin kimler tarafından numaralanıp damgalanacağına, istihsal işlerinin tevziine, bunların kesim, imal, toplama, koruma, taşıma, istif ve ölçme iş ve işlemlerine ait sekil ve esasları kapsar.

Tanımlar

Bu yönetmelikte adı geçen ;

a) Asli orman emvali : Her çeşit ağaç, ağaçcık ve çalılardan elde edilen oduna müteallik emvaldir. Tomruk, Direk, Sanayi odunu, Kâğıtlık odun, Lif-yonga odunu, Sırık, Çubuk, Çıra, Kök, Yakacak odun ve benzerleri gibi.

b) Tali orman emvali : Asli orman emvali dışında kalan orman emvalidir. Reçine, sığla yağı gibi balzami yağ ve katran, palamut, ıhlamur çiçeği, mantar, mazı kozalağı, orman ağacı tohumları, kabukları, meyveleri, çiçekleri, yaprakları, diğer orman bitkilerine ait yaprak, çiçek, kök, soğan, ur ve her çeşit orman örtüsü, toprağı ve benzerleri gibi.

c) Birim Fiyat (Vahidi fiyat) : Birim işe verilen fiyattır.

d) Orman içi istif yeri : İstihsal edilen emvalin satış depolarına taşınmak üzere toplandığı yerdir.

e) Satış istif yeri veya satış deposu : Bölmeden ve orman içi istif yerlerinden gelen orman emvalinin cins ve sınıfları itibariyle istiflenerek veya depolanarak piyasa icaplarına göre satışa arz edildiği yerdir.

f) Ardaklanma : Kayın emvalinde ilk safhada renk değişikliği ve daha sonra şeritler halinde beyaz çürüklüğün meydana gelmesidir.

İKİNCİ BÖLÜM

İstihsalin Programlanması

İstihsale esas etanın tesbiti

İstihsale esas eta miktarı, bir yıl önce Amenajman ve Silvikültür Plânlarının verileri, ağaçlandırma projeleri dikkate alınarak seri, bölme ve ağaç cinsleri itibariyle tesbit edilir.

İstihsal Programının Tesbiti

Seri ve bölmelerde yapılacak dikili damga miktarlarına ve verim yüzdelerine dayanılarak ağaç cinsi ve emval çeşidine göre istihsal programı tesbit edilir.

İş Programının Hazırlanması

Bütçenin kabulünden sonra yıllık iş programı Orman Genel Müdürlüğünce tesbit edilecek esaslara göre hazırlanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Damgalama, Numaralama, Ölçme ve Kayıt İşleri

Damgalama ve Numaralama İş ve İşlemleri

İş programına istinaden kesilecek veya herhangi bir sebeple devrilmiş ağaçların damgalama ve numaralama iş ve işlemleri Damga Yönetmeliği esaslarına göre yapılır.

Ölçü ve Kayıt İşleri

Damgalanan ağaçların 1.30 mt yüksekliğindeki göğüs hizası çapları ağacın gövde eksenine dik ve çapraz olarak iki defa ölçülerek ortalaması alınır ve dikili ağaç ölçü tutanağına ve yardımcı ağaç ölçü tutanağına yazılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İstihsal İşlerinin Yaptırılma Usulleri

Birim Fiyat, Taahhüt ve Gündelik

Yapılacak kesme, taşıma, imal, toplama ve istif gibi istihsal işleri, Devlet Orman İşletmesi ve Döner Sermayesi Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre sırası ile birim fiyat, taahhüt ve gündelikle aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a) İstihsal İşlerine ait birim fiyatlar Orman Genel Müdürlüğünce tesbit edilecek esaslara göre hesaplandıktan sonra, yaptırılacak işin çeşidine göre birim fiyat kararları ve şartnameleri düzenlenir. Bunlar 6831 sayılı Kanunun 40 ncı maddesinde belirtilen Kooperatiflere tebligatla, Köylülere ilân edilmek üzere köy muhtarlığına bildirilir. İlânın, üyelerine intikaline dair Kooperatif Başkanlıklarının yazıları ile köylülere intikaline dair muhtarlık ilmuhaberleri alınır.

b) (a) fıkrasında belirtilen ilân ve tebligata rağmen 6831 sayılı Orman Kanununun 40 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında sayılan hallerde, işin birim fiyatla yaptırılamıyacağı tesbit olunduğu takdirde, Döner Sermaye Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yetki sınırları içerisinde alınacak izinle istihsal işleri taahhüt ile yaptırılır.

Taahhüte Konu Birim Fiyatları

Taahhüte konu istihsal işlerine ait birim fiyatlar, daha önce köylü ve kooperatiflere ilân edilen birim fiyatlardan fazla olamaz.

İstihsal İşinin İhtilafsız Alanlarda Tevzii

Kesilecek ağaçlar: İş yerinin veya iş yerinde çalışacakların hangi mülki sınır ve Orman Teşkilatı sınırları içerisinde kaldığına bakılmaksızın, öncelikle ve sırası ile iş yerinde veya civarındaki Orman Köylerini Kalkındırma Kooperatiflerine ve iş yerindeki köylülere veya iş yeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere, iş yerine olan uzaklıkları ile iş güçleri dikkate alınarak tevzii edilir. Tevziat Orman İşletme Şefi ve görevli memurların huzurunda, ağaç numaralarına göre kur’a ile yapılır ve bir tutanakla belgelenir.

İş yerinde hem kooperatif hem de kooperatife üye olmayan köylüler var ise iş güçleri dikkate alınarak iş tevzii edilir. Bu tevziattan kooperatife isabet eden iş için kur’a çekilmez, iş bütünüyle kooperatife verilir. Köylüye isabet eden iş ise, kur’a ile tevzii edilir.

İş yerinde birden fazla kooperatif var ise; iş, işgüçleri dikkate alınarak kooperatiflere tevzii edilir.

İstihsalin İhtilaflı Yerlerde Tevzii Edilmesi

Bir köyün mahalleleriyle, bir köyle diğer bir köy veya köyler arasında yada Orman İdaresi ile köylüler arasında istihsal işinin tevziatında bir anlaşmazlık olması halinde;

Köy nüfusları en son nüfus sayımına göre tesbit edildikten ve köylerin istihsal alanı hudutlarına olan uzaklıkları yatay olarak haritada ölçüldükten sonra, tevzii edilecek istihsal miktarı; nüfus ile doğru, mesafe ile ters orantılı olacak şekilde, Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek esaslara göre tesbit edilir ve bu tesbite dayanılarak tevziat yapılır.

Kesim Alanlarının İş Sahiplerine Teslimi

Kesim bölmelerindeki iş tevziini müteakip ilgili şartnameler iş sahiplerine, işi alan kooperatif ise, kooperatif tüzel kişiliğini temsile yetkili kişilere imza ettirilir. Şartnamelerin imzalanmasından sonra en geç bir hafta içinde kesim alanı; Orman İşletme Şefi ve görevli memurlar ile iş sahipleri tarafından gezilir, varsa usulsüz kesim ve devrikler tesbit edilerek kesim alanı, sınırları arazide belirlenmek suretiyle iş sahiplerine teslim tesellüm tutanağı ile teslim edilir. Kesim ve sürütme işinin ayrı iş sahipleri tarafından yapılması halinde, her iş için ayrı teslim tesellüm yapılır.

Kesim ve taşıma işlerinin taahhütle yaptırılması halinde ise, kesim alanı, taahhüt ün kesinleşerek sözleşmenin imzalanmasını müteakip müteahhit veya kanuni vekiline yukarıdaki esaslara göre teslim edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İstihsal ve Taşıma ile İlgili İş ve İşlemler

Ağaçların Kesilmesi ve Devrilmesi

Kesim TS 1214 Ağaç Kesme ve Kesmede Güvenlik Kuralları Standardı’ na göre yapılır.

Kesilen Ağaçların Boylara Bölünmesi

Kesilen ağaçların dalları budanır, ibreli olanların kabukları soyulur. Gövde, Kesim Tekniği ve Ağaç Kesmede Güvenlik Kuralları Standardizasyonu esaslarına ve piyasa taleplerine göre işaretlenir ve işaretlenen yerlerden bölünmesi sağlanır.

Kesim Alanlarındaki Ölçü ve Kayıt İşleri

Ağaçlar boylara bölündükten sonra elde edilen emval “Orman Ürünleri Standardizasyonu” kitabında belirtildiği şekilde ölçülür, işaretlenir ve yuvarlak odun ölçü tutanağına kayıt edilir.

Orman İçi İstif Yerine Taşımayla İlgili Kayıt İşleri

Ölçü tutanağına kaydı yapılan emval, belirlenmiş güzergahlardan, mahalli iş gücü imkanları da dikkate alınarak, kesim bölümlerinden orman içi istif yerlerine taşınır ve taşınan emval, “Taşıma Alındı Belgesi” ne, kesim bölmelerinde devreden stokla birlikte, istihsal edilip orman içi istif yerlerine giren, çıkan ve kalan emval “Bölme ve Orman İçi İstif Yeri Stok Takip Defteri” ne günlük olarak işlenir.

Kesim bölmelerinde istihsal ve sürütme işinin şartnamesinde belirtilen süre sonunda iş sahiplerinin, işi şartnamesine uygun bitirip bitiremedikleri tesbit olunur ve “Kesim Bölmesi Muayene Tutanağı” tanzim edilir.

Satış İstif Yerlerine Taşıma ile İlgili Kayıt İşleri

Nakliyata müsait kesim bölmelerinden doğrudan satış depolarına taşınan emval ile orman içi istif yerlerinden, satış istif yerlerine taşınan emval için sevk pusulası düzenlenir. Satış depolarında devreden stok ile birlikte, giren, çıkan ve kalan emval miktarı “Satış İstif Yeri Stok Takip Defterî” ne günlük olarak işlenir.

İstihkak Raporlarının Tanzimi

İstihsal edilen emval için ölçme tutanağına istinaden kesme raporu, orman içi istif yerlerine getirilen emval için taşıma alındı belgelerine satış istif yerlerine getirilen emval için ise, sevk pusulalarına dayanılarak taşıma raporları düzenlenir. Bu kesme ve taşıma raporlarına müsteniden istihkak raporları tanzim edilir.

Ölçü Birimi Ster Olan Emvalin Ölçü ve Kayıt İşleri

Ölçü birimi ster olan emval, kesim bölmelerinde değil, istif edildiği orman içi istif yerlerinde ölçülür ve “Kesme ve Taşıma Alındı Belgesi”ne kaydedilir. Bu belgelere göre istihkak raporlarına müstenid olmak üzere, kesme ve taşıma raporları ayrı ayrı düzenlenir.

Baltalık Ormanlardaki İstihsal İşleri

Kesime başlamadan önce kesim parselleri arazide tesbit edilerek özel işaretlerle belirlenir. Parsel içinde 1.30 mt. yüksekliğindeki göğüs hizası çapı 20 cm.den yukarı olan ağaçlar varsa bunlar damga yönetmeliği esaslarına göre damgalanarak yuvarlak odun ölçü tutanağına bağlanır. Kesim işi mutlaka ağaçlara su yürümeden önce yapılır.

Parsellerdeki kesimler toprağa yakın yerden, tek yönlü, pürüzsüz, kabuk kaldırılmadan ve meyilli olarak yapılır. Parsellerde tesbit edilen yapacak emval ile yakacak odunların ölçü, kayıt iş ve işlemleri 17 nci maddedeki esaslara göre yapılır.

İstif İş ve İşlemleri

İstif iş ve İşlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a) Ölçü birimi metreküp olan emval, satış istif yerlerinde, “TS 1350 Yuvarlak Odun ve Keresteleri İstiflenmesi Kuralları Standardı”na uygun olarak istif edilir.

b) Ölçü birimi ster olan emval “TS 2378 Ster İstifi Yapım ve Ölçü Kuralları Standardı”na uygun olarak istif edilir.

Satış İstif Yerlerine Gelen Emvalin Kayıt İşleri

Satış istif yerlerine taşınan yapacak ve yakacak emval “İstif Yeri" ve “İstif İcmal” defterine işlenir.

Tali Orman Emvalinin İstihsal İş ve İşlemleri

İstihsal, taşıma, depolama ve değerlendirme iş ve işlemleri, ayrı özellikler taşıyan tali orman emvalinin istihsal işlerine ait usul ve esaslar Orman Genel Müdürlüğünce tayin ve tesbit olunur.

Makinalı İstihsal İşleri

Makinalı istihsal tekniği, istihsal makinalarının çalıştırılması ve bakımına ait usul ve esaslar Orman Genel Müdürlüğünce tayin ve tesbit olunur.

Yanık Sahalardaki İstihsal İşleri

6831 Sayılı Orman Kanununun 17 nci maddesi gereğince yanık sahalardaki istihsal işleri aşağıda gösterildiği gibi yapılır.

Orman içinde veya civarındaki köylüler tarafından yakılmadığı bir tutanakla tesbit edildiği takdirde yanık sahadaki istihsal işi kesme, taşıma ve istifi ücreti dışında; yapacak, yakacak ve tali ürünlerden başkaca hak verilmeden bu köylülere yaptırılır. Aksi takdirde yukardaki şartlarla dışardan temin edilen işçilere yaptırılır.

Yanık sahadan istihsal edilip satış istif yerlerine taşınan emval ayrı olarak istife alınır.

İzin ve İrtifak Hakkı Tesislerinin Kapladığı Sahalardaki İstihsal İşleri

İzin ve irtifak hakkı tesislerinin proje ve raporlarına istinaden, bu tesislerin kapladığı sahalarda işaretlenen ağaçlardan bu yönetmeliğin 15 inci ve 17 inci maddelerine göre istihsal yapılır.

Raporun yetkili makamca onayını müteakip rüsumun veya teminatının idareye yatırıldığı belgelenmedikçe kesime başlanmaz.

Yol Güzergahı ve Devrik Sahalardaki İstihsal İşleri

Yol güzergahına isabet eden işaretli ağaçlar yol inşaatına başlamadan önce, devrik sahalardaki devrik ağaç damgası ile damgalanmış ağaçlar, evsaf kaybına ve tahribata uğramadan önce istihsal edilerek istif yerlerine taşınır.

İmâlat İşleri

İmâlat işleri, Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek şekil ve esaslara göre yapılır.

ALTINCI BÖLÜM

Satış İstif Yerlerinin Seçimi ve Tesisleri

Satış İstif Yerlerinin Seçimi ve Yapılacak Tesisler

Orman Genel Müdürlüğünce belirlenecek kriterlere göre seçilen satış istif yerleri, tesbit edilen şekil ve esaslara göre; depo binası, depo dahili yol, ihata, ızgara, telefon hattı, su elektrik tesisatı vb. tesislerle donatılır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Yetki ve Sorumluluk

İstihsal İşleri ile İlgili Yetki ve Sorumluluk

Orman Bölge Müdürü, Orman İşletme Müdürü, Orman Şefi ve bunların yardımcıları ile diğer teknik elemanlar ve idari memurlar, bu yönetmelikle belirtilen istihsal işlerini; kanun, tüzük, yönetmelik ve genel emirler hükümlerine göre yapmak, yaptırmak ve takip etmekle yükümlüdür.

Orman Şefliğince kesim bölmelerinde, orman içi istif yeri ve satış istif yerlerinde istihsal işlerini yürütmek üzere görevlendirilen memurlar, istihsali tekniğine ve standardizasyon esaslarına uygun olarak yapmak ve yaptırmak, istihsal edilen emvali ölçmek, kayıtlarım tutmak, stokları takip ve muhafaza etmekle sorumludurlar.

Talimat

İstihsal işleri ile ilgili birim fiyat kararları, şartnameler, sözleşmeler, tutanaklar, raporlar, belgeler, defterler, görevlendirme, teslim alma, tefrik, yıl sonu sayımı, stoktan düşme iş ve İşlemleri ile diğer gerekli belgelerin ne şekilde düzenleneceği ve uygulanacağı Orman Genel Müdürlüğünce çıkarılacak talimatta belirtilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Cezai Hükümler

Damgalanan Ağaçların Yüksekten Kesilmesi

Damgalanan ağaçları keserken bu damgayı Orman İdaresince tesbit edilen şekilde dip kütükte bırakmayanlarla damgalı ağaçları tesbit edilen hadde nazaran daha yüksekten kesenler hakkında 6831 sayılı Orman Kanununun 97 nci maddesinin 1 nci paragrafı uygulanır.

Orman Emvalinin Damgasız Nakledilmesi

Damgaya tabi orman emvalini damgasız olarak Orman İdaresinin istif yerlerine götürenler hakkında Orman Kanununun 100 üncü maddesi uygulanır.

Resmi Damga ve Numaraların Bozulması, Yerlerinin Değiştirilmesi

Ağaçlarda bulunan resmi damga ve numaraları bozanlar ve yerlerini değiştirenler hakkında Orman Kanununun 109 ncu maddesi uygulanır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Son Hükümler

Dayanak

Bu yönetmelik 6831 sayılı Orman Kanununun 2896 sayılı Kanunla değiştirilen 27 ve 40 nci maddesine istinaden ek madde 5 hükmüne göre hazırlanmıştır.

Yürürlük

Bu yönetmelik Resmî Gazete’de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Bu yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürlüğü yürütür.