BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
Bu Yönetmeliğin amacı ve kapsamı; Bakanlık bünyesinde kurulan Ulaştırma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanlarına, gelir kaynaklarına, giderlerine, mali ve idari işlemlerine, işleyişine, denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
Bu Yönetmelik, 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 33 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını,
Bakan: Ulaştırma Bakanını,
Müsteşar: Bakanlık Müsteşarını,
Strateji Geliştirme Başkanı: Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanını,
İşletme: Ulaştırma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesini
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Faaliyet Alanları, Sermaye, Gelirler ve Giderler
Faaliyet alanları
İşletmenin faaliyet alanları; 9/4/1957 tarihli ve 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında şunlardır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin; Bakanlığın görev alanına giren kara ulaştırması ve haberleşme hizmetleri alanlarında faaliyette bulunabilmeleri veya faaliyetlerini sürdürülebilmeleri için Bakanlıkça verilecek her türlü yetki belgesi, işletme ruhsatı, çalışma ruhsatı, lisans, imtiyaz hakkı belgesi, tahsis belgesi, tescil belgesi, izin belgesi, taşıt belge ve kartları, geçiş belgeleri, gürültü sertifikası, her türlü meslekî yeterlilik belgesi ve benzeri belgelerin basım işlerini yapmak, bunları ücreti karşılığında ilgililere vermek.
b) Bakanlığın görev alanına giren hususlarda eğitim amaçlı kurs, sınav ve benzeri hizmetleri yapmak.
c) Haberleşme ve kara, hava, deniz ve demiryolu ile bunların kombinasyonu dâhil ulaştırma sektörünün gelişmesine katkıda bulunmak üzere; seminer, eğitim, toplantı, şûra sempozyum ve konferanslar tertip etmek.
d) Haberleşme ve kara, hava, deniz ve demiryolu ile bunların kombinasyonu dâhil ulaştırma sektörüyle ilgili araştırma, etüt, plan, master plan yapmak.
e) Haberleşme ve kara, hava, deniz ve demiryolu ile bunların kombinasyonu dâhil ulaştırma alanında proje yapmak.
f) Tescile bağlı araçların muayenelerinin yapılması veya yaptırılması ile muayene istasyonlarının denetlenmesi için gerekli olan işleri yapmak.
g) Araçların ağırlık ve boyut kontrollerinin yapılması veya yaptırılması ile denetlenmesi için gerekli olan işleri yapmak.
h) Bakanlığın teknik ve idari kapasitesinin/imkânının/kabiliyetinin yetersiz kalması durumunda (a) ilâ (g) bentlerinde yer alan faaliyetleri yaptırmak/ettirmek.
Bu iş, işlem ve hizmetlerin, İşletme tarafından yapılması veya Bakanlığın teknik ve idari kapasite/imkan/kabiliyetlerinin yetersiz kalması durumunda yaptırılması esnasında veya bu nedenle; Bakanlığın asli hizmetlerinin yerine getirilmesi geciktirilemez ve aksatılamaz.
Bu maddenin (a) bendinde belirtilen belgeler ücreti alınmadan verilmez.
Sermaye
Döner Sermaye işletmesinin Sermayesi 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 33 üncü maddesi hükmü çerçevesinde belirlenir.
Döner sermaye işletmesinin faaliyetlerinden doğan kârlar, bu maddenin birinci paragrafına göre belirlenen sermaye miktarına ulaşıncaya kadar döner sermayeye eklenir.
Bu sermaye miktarına ulaştıktan sonraki elde edilen kârlar, takip eden yılın altıncı ayının sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere mal sandığına yatırılır.
Bağış ve yardımlar sermaye limitine bakılmaksızın sermayeye eklenir.
İşletmenin zararları, kâr/zarar hesabında bekletilir ve ertesi yıllar kârlarından mahsup edilir, işletmenin sermaye miktarı Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca 10 katına kadar arttırılabilir.
Gelirler
İşletmenin gelirleri şunlardır;
a) Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin Bakanlığın görev alanına giren kara ulaştırması ve haberleşme hizmetleri alanlarında faaliyette bulunabilmeleri veya faaliyetlerini sürdürebilmeleri için, gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına Bakanlıkça verilecek her türlü yetki belgesi, işletme ruhsatı, çalışma ruhsatı, lisans, imtiyaz hakkı belgesi, tahsis belgesi, tescil belgesi, izin belgesi, taşıt belge ve kartları, geçiş belgeleri, yola elverişlilik muayene istasyonu işletme yetki belgesi, gürültü sertifikası, yola elverişlilik muayene belgesi, her türlü mesleki yeterlilik belgesi ve benzeri belgelerin satışından elde edilecek gelirler,
b) İşletmenin yaptığı ihalelere ilişkin, ihale ve ön yeterlilik dokümanı ve benzeri belgelerin satışından elde edilecek gelirler,
c) İşletme faaliyetlerinden elde edilen diğer gelirler.
Giderler
Döner Sermaye İşletmesinin giderleri; bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan Döner Sermaye İşletmesi hizmet ve faaliyetlerinin gerektirdiği ve bunlarla ilgili her türlü harcamadan oluşur. Bu harcamalar şunlardır;
a) Her türlü kiralama, mal ve hizmet satın alımı, baskı, yayın, tanıtma, kurslara katılma ve eğitim, telif ve tercüme, geçici hizmet alımı, haberleşme, ilan, kırtasiye ve ulaşım giderleri,
b) Her türlü araştırma, planlama, inceleme, etüt, fizibilite çalışması, proje, sistem analiz ve programlama, bilgisayar yazılımı ile danışmanlık giderleri,
c) Kullanılan her türlü vasıta, araç, makine, ekipman, cihazların çalışması için gerekli her türlü sarf malzemesi ile bakım-onarım ve sigorta giderleri,
d) Hizmetin gerektirdiği makine ve teçhizat alım giderleri,
e) Merkez ve taşra birimlerine ait veya bunlar tarafından kullanılan bina ve tesislerin tadilat, bakım-onarım, sigorta giderleri ile ısıtma, aydınlatma, su giderleri,
f) Bilgi teknolojileri ve otomasyon hizmetlerine münhasır olmak üzere merkez ve taşra birimlerinin genel bütçeden karşılanmayan demirbaş alım giderleri,
g) Mevzuata uygun diğer faaliyet giderleri.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Teşkilat ve Yönetim
Teşkilat
Ulaştırma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin hizmetleri, Yönetim Kurulu, Merkez Harcama Yetkilisi, Muhasebe Yetkilisi ve Saymanlık personeli, İşletme Müdürü ve İşletme personelinden oluşan bir teşkilat tarafından yürütülür.
Döner sermaye işletmesi yönetim kurulu
İşletme Yönetim Kurulu; Müsteşarın başkanlığında; Harcama Yetkilisi olarak görevlendirilen Müsteşar Yardımcısı Demiryolları Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürü, Kara Ulaştırması Genel Müdürü, Haberleşme Genel Müdürü, Strateji Geliştirme Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı ve İşletme Müdüründen teşekkül eder.
Yönetim Kurulu toplantılarının gündemini hazırlamak, toplantı tutanak, karar ve dosyalarını tutmak ve her türlü iletişimi yürütmek görevi, İşletme Müdürlüğü bünyesindeki Yönetim Kurulu Bürosu tarafından yapılır.
Yönetim kurulunun görevleri
Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) İşletme faaliyetlerinin en iyi şekilde yürütülmesi ve geliştirilmesi için gereken her türlü idari, mali ve teknik işlemler ile ilgili kararlar almak,
b) İşletme ile ilgili hizmet, öneri ve projeleri incelemek, karara bağlamak.
c) Taşra teşkilatında İşletme ile ilgili işler konusunda verilecek görev, yetki ve sorumlulukları belirlemek,
d) Mali yıl sonunda yapılan işlere ait faaliyet raporunu onaylamak,
e) İlgili mevzuat çerçevesinde İşletme personelinin görevlendirilmesini teklif etmek,
f) İlgili mevzuatta ve bu Yönetmelikte yer alan diğer görevlerini yerine getirmek.
Toplantı ve karar nisabı
Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu, en az altı üyenin iştiraki ile toplanır. Müsteşarın bulunmadığı toplantıya Yönetim Kurulu Üyesi olan Müsteşar Yardımcısı başkanlık eder. Kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır, oyların eşitliği halinde, başkanın oyu yönünde karar alınır. Oturumun intizamını, görüşme ve kararların tutanağa geçirilmesini Başkan sağlar.
Toplantı zamanı
Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu, ayda en az bir defa toplanır. Toplantılarda bir sonraki toplantının tarihi tespit edilir.
Başkanın gerekli görerek istemesi halinde tespit edilen tarihten önce de toplanılır.
Harcama yetkilisi
Harcama Yetkilisi Müsteşardır. Müsteşar bu yetkisinin bir kısmını veya tamamını merkezde müsteşar yardımcılarından birisine ya da birim amirlerine taşrada ise Bölge Müdürlerine devredebilir.
İşletme müdürü
İşletme Müdürü, Bakanlık personeli arasından Bakan tarafından atanır. İşletme Müdürünün görevleri şunlardır:
a) İşletmenin idari, mali ve teknik işlerini kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, çalışma programları, bütçe esasları ve Yönetim Kurulu kararları ile işletmecilik ilkelerine uygun biçimde yürütmek,
b) İşletme kadrolarına atanan veya görevlendirilen personelin; görevlerini iş bölümü esasları dahilinde düzenlemek, izlemek, denetlemek, değerlendirmek ve amirliğini yapmak,
c) İşletme personelinin görevlendirilmesi ve/veya atanmalarının teklif edilmesine ve özlük haklarına ilişkin işleri yapmak,
d) İşletmenin çalışma programlarının ve bütçe tasarılarının zamanında hazırlanmasını sağlamak,
e) Demirbaşlar ile diğer malzemelerin iyi bir şekilde kullanılması, saklanması ve korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak,
f) Tahakkuk Memurluğu görevini yapmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mali İşlemler
Hesap dönemi
Döner Sermaye işletmesinin hesap dönemi mali yıldır.
Bütçe ve uygulama
Döner Sermaye İşletmesinin bütçe tasarısı İşletme Müdürü tarafından hazırlanarak en geç Ekim ayı başında Yönetim Kuruluna sunulur. Bütçe Yönetim Kurulunun kabulü ve Bakanın Onayı ile kesinleşir. Bütçenin bir örneği Maliye Bakanlığına gönderilir. İhtiyaç duyulması halinde yıl içinde bütçe tertipleri arasında aktarmalar yapılabilir ve toplam bütçe içerisinde kalmak kaydıyla yeni tertipler açılabilir. Bütçe tertipleri arasındaki aktarmalar ve yeni tertipler açılması Yönetim Kurulu Kararı ile yapılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Ücret tarifesinin tespiti
Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen belgelerin ücretleri Bakanlıkça, söz konusu belgeler dışında kalan diğer işletme faaliyetlerinin ücretleri ise; maliyet hesapları da dikkate alınarak, İşletme Müdürlüğünce tespit edilir.
İş veya hizmet sözleşmeleri
Bedeli ne olursa olsun iş veya hizmet sözleşmeleri, İşletme Müdürlüğü ile iş veya hizmeti alacak veya yapacak gerçek veya tüzel kişiler arasında yapılır. Bu sözleşmelerden bedeli iki yüz milyar Türk Lirasına kadar olanlar Yönetim Kurulu onayı bedeli iki yüz milyar Türk Lirasından fazla olanlar ise Yönetim Kurulu ve Bakan onayından sonra yürürlüğe konulur. Bu miktarlar her yıl Bakanlık Makamından alınacak onayla artırılabilir.
İşletme alacaklılarının alacağının devir ve temliki
İşletmenin yapacağı/yaptıracağı işlere ait şartname ve sözleşmelere İşletme Yönetim Kurulu onayı olmadan, İşletme alacaklıları, alacaklarını üçüncü kişilere devir ve temlik edemezler şeklinde hüküm konulur.
Döner sermaye işletmesi mallarının niteliği
İşletmeye ait mallar, Devlet malı sayılır.
Muhasebe yetkilisi
Döner sermaye işletmesinin saymanlık hizmetleri Maliye Bakanlığınca kurulacak Döner Sermaye Saymanlığınca yürütülür. Döner sermaye işletmesinin mali işleri ve muhasebe işlemleri, kadrosu Maliye Bakanlığınca tahsis edilerek atanacak muhasebe yetkilisi ile saymanlık personeli tarafından yerine getirilir. Muhasebe yetkilisinin geçici ve/veya sürekli olarak görevinden ayrılması halinde muhasebe yetkililiği görevi Maliye Bakanlığınca vekâleten görevlendirilecek personel tarafından yürütülür.
Hüküm bulunmayan haller
Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 1/5/2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Kurulan saymanlığa, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesine göre Maliye Bakanlığınca kadro tahsis edilip personel atamaları yapılıncaya kadar, saymanlık hizmetlerinin herhangi bir aksamaya meydan verilmeden yürütülebilmesi için Ulaştırma Bakanlığınca sayman dışında yeteri kadar personel görevlendirilerek bu hizmetler yürütülür.
Yürürlük
Maliye Bakanlığı ile Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma Bakanı yürütür.